Tiền thưởng lễ Tết: Khi nào phải nộp thuế thu nhập cá nhân và những khoản được miễn?

Nội dung chính

Tiền thưởng lễ, Tết không chỉ là niềm vui cuối năm mà còn là phần thu nhập chịu thuế nếu vượt mức giảm trừ gia cảnh. Bài viết giải thích chi tiết quy định thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản thưởng, bao gồm cả tiền mặt và hiện vật, đồng thời liệt kê những trường hợp được miễn thuế.

Xác định thu nhập chịu thuế từ tiền thưởng

Tiền thưởng lễ, Tết được xem là thu nhập có tính chất tiền lương, tiền công. Khi tổng thu nhập (lương + thưởng) vượt mức giảm trừ gia cảnh 11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, phần vượt sẽ chịu thuế TNCN.

Theo Thông tư 111/2013/TT‑BTC (sửa đổi bởi Thông tư 92/2015/TT‑BTC), thu nhập tính thuế được tính bằng công thức:

Tổng thu nhập chịu thuế = Thu nhập từ tiền lương, tiền công + Tiền thưởng.
Thu nhập chịu thuế thực tế = Tổng thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ (giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, quỹ hưu trí tự nguyện, đóng góp từ thiện).

Ví dụ thực tế (2023):

Lương cơ bản: 9 triệu đồng/tháng.
Tiền thưởng Tết: 4 triệu đồng.
Tổng thu nhập: 13 triệu đồng.
Giảm trừ gia cảnh: 11 triệu đồng.
Thu nhập chịu thuế: 2 triệu đồng → áp dụng mức thuế suất 10% → thuế phải nộp 200.000 đồng.

Tiền thưởng lễ Tết và thuế thu nhập cá nhân — Tiền thưởng lễ, Tết có phải nộp thuế thu nhập cá nhân? – Ảnh 1.

Những khoản tiền thưởng được miễn thuế TNCN

Theo khoản 2 Điều 3 Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi 2012), một số khoản thưởng không được tính vào thu nhập chịu thuế vì chúng không mang tính chất tiền lương, tiền công thông thường. Cụ thể:

Tiền thưởng kèm danh hiệu Nhà nước (chiến sĩ thi đua, lao động tiên tiến, …).
Giấy khen, bằng khen, kỷ niệm chương, huy hiệu, giải thưởng do Nhà nước hoặc các tổ chức xã hội trao.
Tiền thưởng cho sáng chế, phát minh, cải tiến kỹ thuật được cơ quan nhà nước công nhận.
Tiền thưởng cho việc khai báo vi phạm pháp luật cho cơ quan nhà nước.

Những khoản trên được pháp luật quy định miễn thuế vì chúng không phản ánh mức lương thực tế của người lao động.

Các khoản thưởng được miễn thuế — Tiền thưởng lễ, Tết có phải nộp thuế thu nhập cá nhân? – Ảnh 2.

Thưởng bằng hiện vật: Có phải nộp thuế?

Theo khoản 1 Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, thưởng có thể là tiền, tài sản hoặc các hình thức khác. Tuy nhiên, Thông tư 111/2013/TT‑BTC quy định rằng mọi hình thức thưởng – dù là tiền mặt, xe hơi, điện thoại, voucher – đều được coi là thu nhập chịu thuế, trừ khi thuộc danh mục miễn thuế đã nêu ở trên.

Do đó, nếu nhân viên nhận một chiếc laptop hoặc phiếu mua hàng trị giá 5 triệu đồng và không nằm trong các trường hợp miễn thuế, doanh nghiệp phải tính và khấu trừ thuế TNCN theo mức thuế suất tương ứng.

Thưởng hiện vật và thuế TNCN — Tiền thưởng lễ, Tết có phải nộp thuế thu nhập cá nhân? – Ảnh 3.

Kết luận

Tiền thưởng lễ, Tết sẽ chịu thuế TNCN nếu tổng thu nhập vượt mức giảm trừ gia cảnh. Các khoản thưởng đặc biệt như danh hiệu Nhà nước, giải thưởng khoa học, hoặc các hình thức khen thưởng phi tiền tệ được miễn thuế. Khi doanh nghiệp trả thưởng bằng hiện vật, cần kiểm tra xem khoản thưởng có thuộc danh mục miễn thuế hay không để tính đúng thuế.

Để tránh rủi ro pháp lý, các doanh nghiệp nên: