Giấc ngủ – Kinhtehoinhap.com https://kinhtehoinhap.com Nơi cung cấp thông tin, phân tích chuyên sâu về kinh tế Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế. Cập nhật tin tức, chính sách và xu hướng thị trường. Wed, 20 Aug 2025 02:40:21 +0000 vi hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 https://cloud.linh.pro/news/2025/08/kinhtehoinhap.svg Giấc ngủ – Kinhtehoinhap.com https://kinhtehoinhap.com 32 32 Hội chứng ngủ kéo dài 16 tiếng mỗi ngày: Nguyên nhân và hậu quả không ngờ https://kinhtehoinhap.com/hoi-chung-ngu-keo-dai-16-tieng-moi-ngay-nguyen-nhan-va-hau-qua-khong-ngo/ Wed, 20 Aug 2025 02:40:15 +0000 https://kinhtehoinhap.com/hoi-chung-ngu-keo-dai-16-tieng-moi-ngay-nguyen-nhan-va-hau-qua-khong-ngo/

Hội chứng Kleine-Levin, một tình trạng thần kinh hiếm gặp, đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng y học quốc tế do các biểu hiện đặc trưng và phức tạp của nó. Còn được biết đến với tên gọi hội chứng nàng ngủ hoặc hội chứng ngủ gia đình, tình trạng này gây ra các giai đoạn buồn drowsiness kéo dài đáng kể, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày và chất lượng cuộc sống của những người mắc phải.

The exact cause of KLS is unknown, although researchers suggest that it may be genetic or the result of an illness or injury that damages the hypothalamus.
The exact cause of KLS is unknown, although researchers suggest that it may be genetic or the result of an illness or injury that damages the hypothalamus.

Khoảng một đến năm người trên một triệu dân bị ảnh hưởng bởi hội chứng Kleine-Levin, với tỷ lệ mắc cao hơn ở người Do Thái Ashkenazi. Thống kê cho thấy chỉ có khoảng 500 trường hợp được báo cáo trên các tạp chí y học cho đến nay. Điều đáng chú ý là 70% người mắc hội chứng này là nam giới, tuy nhiên tình trạng này có thể ảnh hưởng đến cả hai giới. Các triệu chứng thường xuất hiện ở giai đoạn vị thành niên sớm và kéo dài trung bình 14 năm.

Episodes average around 10 days but can last for several weeks.
Episodes average around 10 days but can last for several weeks.

Hội chứng Kleine-Levin được phân loại vào nhóm rối loạn quá mức ngủ, cùng với chứng ngủ gật. Một đợt bùng phát của hội chứng này được định nghĩa là các triệu chứng kéo dài ít nhất hai ngày, trung bình kéo dài khoảng 10 ngày nhưng có thể kéo dài hàng tuần. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể ngủ liên tục tới 70 ngày. Trong các đợt bùng phát, người bệnh thường trải qua tình trạng đói dữ dội, ảo giác và ham muốn tình dục cao.

Các triệu chứng của hội chứng Kleine-Levin rất đa dạng, bao gồm buồn drowsiness cực độ, tăng cảm giác thèm ăn, tăng cân, ham muốn tình dục tăng cao, ảo giác, thay đổi hành vi, lo lắng hoặc trầm cảm và mất trí nhớ. Các đợt bùng phát có thể xảy ra đột ngột, làm tăng nguy cơ chấn thương nếu bệnh nhân vận hành xe cơ giới hoặc máy móc. Vì lý do này, người mắc hội chứng này được khuyên ở nhà trong một môi trường an toàn trong các đợt bùng phát.

Nguyên nhân chính xác của hội chứng Kleine-Levin vẫn chưa được biết rõ. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng có thể do di truyền hoặc do một căn bệnh hoặc chấn thương gây tổn thương vùng dưới đồi, phần não chịu trách nhiệm điều chỉnh giấc ngủ. Một số trường hợp có thể được kích hoạt bởi nhiễm trùng, sử dụng chất, sang chấn đầu, gắng sức thể chất hoặc căng thẳng.

Trí nhớ của bệnh nhân trong các đợt bùng phát bị hạn chế. Họ có thể thực hiện các hành động cơ bản như ăn và sử dụng nhà vệ sinh, nhưng do sự mệt mỏi cực độ, họ gặp khó khăn với các chức năng thể chất ngoài các hành vi cơ bản này.

Điều trị hội chứng Kleine-Levin bao gồm các loại thuốc như lithium, steroid và thuốc kích thích để giảm tần suất, thời gian và mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát. Trị liệu thường được khuyến nghị cùng với các phương pháp điều trị này để giúp bệnh nhân kiểm soát các triệu chứng như ham muốn tình dục quá mức, lo lắng và trầm cảm.

]]>
Vì sao càng nghỉ dài ngày càng dễ mệt mỏi? https://kinhtehoinhap.com/vi-sao-cang-nghi-dai-ngay-cang-de-met-moi/ Sun, 10 Aug 2025 11:08:42 +0000 https://kinhtehoinhap.com/vi-sao-cang-nghi-dai-ngay-cang-de-met-moi/

Khi nhắc đến giấc ngủ sâu, nhiều người thường đánh giá thấp lợi ích mà nó mang lại cho cơ thể con người. Tuy nhiên, trong những khoảng thời gian nghỉ ngơi, đặc biệt là trong kỳ nghỉ, cơ thể chúng ta có cơ hội để phục hồi và cân bằng lại những gì mà日常 cuộc sống bận rộn đã làm mất đi. Suốt một năm làm việc, chúng ta thường tích lũy một khoản nợ ngủ mãn tính, một sự thiếu hụt về giấc ngủ mà cơ thể cần để phục hồi và phát triển.

Trong kỳ nghỉ, khi đồng hồ báo thức bị tắt và chúng ta không còn bị ràng buộc bởi những khởi đầu sớm và email đêm khuya, các hệ thống nội bộ của cơ thể sẽ nắm lấy cơ hội để tái cân bằng. Không có gì lạ khi chúng ta ngủ thêm một hoặc hai giờ mỗi đêm trong vài ngày đầu tiên của kỳ nghỉ. Điều này không phải là sự lười biếng, mà là quá trình phục hồi cần thiết để cơ thể có thể trở lại trạng thái cân bằng.

Điều quan trọng cần lưu ý là giấc ngủ trong kỳ nghỉ không chỉ kéo dài về thời gian, mà còn thay đổi về cấu trúc. Với ít xáo trộn và ít áp lực bên ngoài, chu kỳ giấc ngủ trở nên đều đặn hơn và chúng ta thường trải nghiệm nhiều giấc ngủ sóng chậm – giai đoạn sâu nhất của giấc ngủ, có liên quan đến việc chữa lành thể chất và hỗ trợ miễn dịch. Cơ thể sử dụng cơ hội này không chỉ để sửa chữa mô mà còn để điều chỉnh trao đổi chất, giảm viêm nhiễm và phục hồi dự trữ năng lượng.

Chu kỳ thức-ngủ của chúng ta được điều chỉnh bởi nhịp sinh học, được kiểm soát bởi đồng hồ chính của não – nhân suprachiasmatic trong vùng dưới đồi. Những nhịp điệu này phản ứng với ánh sáng, nhiệt độ và thói quen. Và khi chúng ta quá mệt mỏi hoặc quá kích thích, chúng có thể trôi ra khỏi đồng bộ với môi trường. Việc ngủ nướng cho phép hệ thống sinh học của bạn tái hiệu chỉnh, sắp xếp lại thời gian nội bộ với ánh sáng ban ngày thực tế. Việc rèn luyện lại này dẫn đến chu kỳ giấc ngủ mạch lạc hơn và sự tỉnh táo ban ngày tốt hơn.

Ngoài ra, giấc ngủ nướng trong kỳ nghỉ cũng có liên quan đến việc giảm hormone căng thẳng. Cortisol, được tiết ra bởi tuyến thượng thận, tuân theo một mô hình hàng ngày, đạt đỉnh vào buổi sáng sớm để giúp chúng ta bắt đầu. Căng thẳng mãn tính – từ nhu cầu công việc, đi lại hoặc thông báo liên tục – có thể làm tăng mức cortisol và phá vỡ nhịp điệu này. Khi bạn nghỉ ngơi, sản xuất cortisol trở lại bình thường. Thức dậy mà không có một sự kích thích adrenaline cho phép kiến trúc giấc ngủ (mô hình các giai đoạn giấc ngủ) ổn định, dẫn đến ít gián đoạn và đêm nghỉ ngơi hơn.

Một đặc điểm nổi bật khác của giấc ngủ trong kỳ nghỉ là sự gia tăng các giấc mơ sinh động – đôi khi đáng lo ngại. Điều này là do một hiện tượng gọi là phục hồi REM. Khi chúng ta thiếu ngủ, não bộ ức chế giấc ngủ REM (rapid eye movement) để ưu tiên các giai đoạn sâu, phục hồi. Một khi áp lực giảm – ví dụ như trong một tuần lễ lười biếng dưới ánh nắng mặt trời – não bộ bù đắp cho REM đã mất, dẫn đến các tậpisodes mơ dài và mạnh hơn.

Về mặt vật lý, giấc ngủ sâu có ảnh hưởng tích cực đến cấu trúc cơ thể. Khi bạn nằm xuống, cột sống của bạn được nghỉ ngơi từ áp lực liên tục của trọng lực. Trong ngày, khi bạn đứng và di chuyển, các đĩa đệm giữa các đốt sống – các miếng đệm mềm, giống như đệm giữa các đốt sống – từ từ mất chất lỏng và trở nên hơi phẳng hơn. Việc ngủ nướng cho phép các đĩa này có nhiều thời gian hơn để tái tạo và trở lại hình dạng ban đầu.

Đồng thời, các vết vi裂 trong cơ, các dây chằng bị căng và các khớp bị quá tải đều có lợi từ các giai đoạn sửa chữa tế bào kéo dài, đặc biệt là trong các giai đoạn giấc ngủ sâu.

Cuối cùng, liệu chúng ta có nên ngủ nướng vào mỗi cuối tuần? Không nhất thiết. Mặc dù thỉnh thoảng ngủ nướng có thể giúp phục hồi từ sự thiếu ngủ cấp tính, nhưng việc ngủ quá nhiều – đặc biệt là vượt quá chín giờ mỗi đêm – có thể là một dấu hiệu cảnh báo. Nó liên quan đến một số nghiên cứu về tỷ lệ trầm cảm cao hơn, bệnh tim mạch và tử vong sớm. Mặc dù giấc ngủ dài có thể là một triệu chứng, không phải là nguyên nhân. Mỗi người đều có nhịp điệu sinh học của riêng mình và điều quan trọng là phải lắng nghe cơ thể. Thỉnh thoảng ngủ nướng có thể giúp ích cho việc phục hồi và tái tạo năng lượng.

Hãy để cơ thể bạn làm những gì nó cần làm khi được cho phép, và đừng ngần ngại tìm hiểu thêm về những lợi ích của giấc ngủ sâu cũng như cách nó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của bạn.

]]>
Uống cà phê vào chiều có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ https://kinhtehoinhap.com/uong-ca-phe-vao-chieu-co-the-lam-giam-chat-luong-giac-ngu/ Thu, 07 Aug 2025 20:48:37 +0000 https://kinhtehoinhap.com/uong-ca-phe-vao-chieu-co-the-lam-giam-chat-luong-giac-ngu/

Cà phê là một trong những thức uống phổ biến nhất trên toàn thế giới, được biết đến với khả năng tăng cường tỉnh táo và hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, thời điểm uống cà phê có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng giấc ngủ của chúng ta. Một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí PsyPost đã chỉ ra rằng việc uống cà phê vào buổi chiều, ngay cả với liều lượng vừa phải, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động não bộ trong khi ngủ.

Các nhà khoa học từ Đại học Montreal (Canada) đã thực hiện một nghiên cứu trên 40 người trưởng thành khỏe mạnh, những người yêu thích cà phê, trong độ tuổi từ 20 đến 58. Mỗi người tham gia đã trải qua 2 ngày tại phòng khám giấc ngủ, trong đó họ sử dụng 200mg caffeine (tương đương khoảng 2 tách cà phê) vào buổi chiều một ngày và giả dược vào ngày còn lại. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng cữ cà phê chiều có thể làm thay đổi cấu trúc hoạt động của não bộ trong khi ngủ, ảnh hưởng đến sự phục hồi sinh lý, tái tạo mô, điều hòa miễn dịch và xử lý trí nhớ.

Đặc biệt, trong giai đoạn giấc ngủ không REM, hoạt động điện não tăng cao hơn, tín hiệu não có xu hướng kém ổn định hơn và giảm độ sâu của giấc ngủ. Giáo sư Philipp Thölke, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết caffeine làm chậm nhưng không loại bỏ hoàn toàn quá trình ngủ. Giấc ngủ trở nên nông hơn và bộ não tiếp tục xử lý thông tin trong thời điểm cần nghỉ ngơi.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng người trẻ tuổi (từ 20-27 tuổi) bị ảnh hưởng bởi caffeine trong giấc ngủ REM nhiều hơn so với người trung niên. Điều này có thể do sự khác biệt về mật độ thụ thể adenosine – mục tiêu tác động chính của caffeine trong não. Từ đó, các nhà nghiên cứu khuyến nghị rằng việc hạn chế tiêu thụ caffeine, đặc biệt vào buổi chiều, có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Tóm lại, nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của thời điểm uống cà phê, đặc biệt với những người gặp vấn đề về giấc ngủ. Uống cà phê vào buổi chiều có thể tái cấu trúc hoạt động não bộ khi ngủ và làm suy giảm chất lượng giấc ngủ không REM – giai đoạn then chốt cho phục hồi và sức khỏe thần kinh. Do đó, để đảm bảo một giấc ngủ ngon và chất lượng, chúng ta nên cân nhắc thời điểm uống cà phê và hạn chế tiêu thụ caffeine vào buổi chiều.

]]>