Nội dung chính
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” vừa diễn ra ở Caracas đã bật lên ba mục tiêu chiến lược của Washington: kiểm soát dầu mỏ, khẳng định sức mạnh quân sự và xây dựng di sản chính trị để phục vụ bầu cử nội bộ.
Mục tiêu kinh tế
Theo TASS, Venezuela sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu, chiếm gần 18% trữ lượng toàn cầu. Tuy nhiên, sản lượng hiện tại chỉ khoảng 860.000‑1 triệu thùng/ngày do quản lý yếu kém và lệnh trừng phạt. Việc kiểm soát các tài nguyên này giúp Mỹ giảm phụ thuộc nhập khẩu và tạo nguồn thu không cần ngân sách trực tiếp.
Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (Đại học California) cho biết, dầu Venezuela là “dầu bẩn” với mức phát thải cao, đòi hỏi công nghệ tinh chế tốn kém và thời gian khôi phục có thể kéo dài hàng thập kỷ. Nhà kinh tế Neil Shearing nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh dư cung dầu toàn cầu, kế hoạch này khó ảnh hưởng đáng kể tới giá dầu trong năm 2026.
Christopher Sabatini từ Chatham House mô tả động cơ này là “động cơ cốt lõi” của một “chủ nghĩa đế quốc trần trụi”, nhằm thu lợi nhuận khổng lồ và ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga trong khu vực.
Mục tiêu quân sự
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” đã chứng minh khả năng triển khai lực lượng Delta Force, hơn 150 máy bay từ 20 căn cứ, và các loại máy bay tàng hình F‑22, F‑35 cùng UAV Reaper để vô hiệu hoá hệ thống phòng không Venezuela chỉ trong vòng 30 phút.
Theo Aviationist, không có thương vong quân nhân Mỹ – một thành công chiến thuật hiếm hoi. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Dan Caine khẳng định đây là “bài tập lớn nhất Mỹ ở Mỹ Latinh kể từ chiến dịch Panama 1989”, nhằm thiết lập tiền lệ sử dụng lực lượng đặc nhiệm cho các chiến dịch thực thi pháp luật xuyên biên giới.
Mick Ryan, cựu thiếu tướng Australia, nhấn mạnh hạm đội lớn ở Caribbean là “cây gậy” để ép chế chính quyền lâm thời Venezuela tuân thủ, đồng thời triệt phá mạng lưới buôn lậu ma túy.
Mục tiêu địa chính trị
Chiến dịch còn là công cụ “ngoại giao pháo hạm” – một khái niệm được Guardian định nghĩa là việc dùng sức mạnh hải quân để gây áp lực mà không cần triển khai chiến tranh toàn diện. Maurício Santoro (Đại học Rio de Janeiro) cho rằng đây là sự trở lại của chính sách ngoại giao dựa trên sức mạnh quân sự, nhằm răn đe các quốc gia “không thân Mỹ” ở Brazil, Chile và Colombia.
Jim Marckwardt (Johns Hopkins) cho rằng Trump muốn xây dựng di sản cá nhân, dùng “thắng lợi chớp nhoáng” để bù đắp các khó khăn trong cuộc chiến Ukraine‑Russia, xung đột Gaza và vấn đề nhập cư, đồng thời thu hút cử tri người Mỹ Latinh tại Florida – một khu vực quyết định trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.
Chiến lược An ninh Quốc gia mới của chính quyền Trump (được công bố tháng 12/2025) tái khẳng định trọng tâm vào Tây bán cầu, coi khu vực này là “sân sau” truyền thống của Mỹ.
Nhìn chung, ba mục tiêu – kinh tế, quân sự và địa chính trị – đã được Washington kết hợp một cách chặt chẽ để vừa đạt lợi ích ngay lập tức, vừa tạo nền tảng cho ảnh hưởng dài hạn tại Mỹ Latinh. Tuy thành công về mặt chiến thuật, chiến dịch vẫn đặt ra nhiều câu hỏi về tính hợp pháp quốc tế, ổn định khu vực và chi phí lâu dài.
