Luật Xây dựng sửa đổi 2025: Giải pháp tháo gỡ rào cản pháp lý cho nhà đầu tư

Luật Xây dựng sửa đổi 2025 sẽ mở ra cơ hội giảm bớt các rào cản pháp lý, đồng thời đặt ra yêu cầu mới cho quản trị rủi ro trong các dự án xây dựng.

1. Những cải cách then chốt trong Luật Xây dựng

Luật mới, có hiệu lực từ 1/7/2026, được chia thành ba nhóm chính:

• Đổi mới phương thức quản lý đầu tư: Tập trung vào đầu tư công, PPP và đầu tư kinh doanh, mỗi loại có quy trình và tiêu chuẩn riêng.
• Đơn giản hoá thủ tục hành chính: Giảm bớt giấy tờ, mở rộng trường hợp miễn giấy phép cho các công trình vừa khởi công.
• Phân định trách nhiệm các bên tham gia: Rõ ràng hơn về vai trò chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn và cơ chế quản lý chi phí.

2. Ảnh hưởng đến quản lý hợp đồng và kiểm soát rủi ro

Ông Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC, nhấn mạnh rằng việc bổ sung các quy định về force majeure và “hoàn thành cơ bản” sẽ giảm thiểu tranh chấp nếu các bên thực hiện hợp đồng một cách chi tiết.

Trong thực tiễn, các tranh chấp thường xoay quanh:

• Tiến độ và thanh toán (theo luật sư Nguyễn Phương Nam).
• Thay đổi thiết kế và chi phí phát sinh.
• Phân bổ trách nhiệm khi xảy ra sự kiện bất khả kháng.

Để giảm rủi ro, các doanh nghiệp nên:

1. Soạn thảo hợp đồng theo mẫu chuẩn quốc tế, có phần dự phòng cho force majeure.
2. Áp dụng cơ chế thanh toán theo tiến độ và kiểm soát chi phí qua các giai đoạn thiết kế.
3. Thiết lập quy trình hậu kiểm và đối thoại thường xuyên với các bên liên quan.

3. Các bước thực tiễn để doanh nghiệp chuẩn bị

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng (2025), doanh nghiệp nên thực hiện ba bước chính:

1. Đánh giá lại quy trình nội bộ: Kiểm tra lại các mẫu hợp đồng, quy trình phê duyệt thiết kế và hệ thống quản lý chi phí.
2. Nâng cao năng lực pháp lý: Đào tạo đội ngũ pháp lý và kỹ thuật về các thay đổi mới, đặc biệt là về force majeure và trách nhiệm bảo đảm.
3. Hợp tác với cơ quan quản lý: Tham gia các buổi hội thảo, nhận hướng dẫn chi tiết từ các cơ quan như VIAC, Bộ Xây dựng.

Như ông Bùi Văn Dưỡng (Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng) đã khẳng định, “Luật mới sẽ tạo môi trường đầu tư minh bạch hơn, nhưng chỉ khi các bên nắm bắt và áp dụng đúng quy định thì rủi ro mới thực sự giảm được”.

Việc chuẩn hoá hợp đồng và xây dựng cơ chế quản trị rủi ro không chỉ bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư mà còn góp phần nâng cao hiệu quả toàn ngành xây dựng.

Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về những thay đổi này và đăng ký nhận bản tin pháp lý mới nhất để không bỏ lỡ bất kỳ cập nhật nào.