Nội dung chính
Buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đang đe dọa nghiêm trọng nền kinh tế và sức khỏe người tiêu dùng; việc tăng cường chế tài và hành động đồng bộ là yếu tố then chốt để “đánh trúng” các kẻ chủ mưu.
Thực trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2025
Trong hội nghị trực tuyến toàn quốc ngày 9/1, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã tổng kết tình hình 2025 và đề ra phương hướng cho 2026. Báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho thấy hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép và gian lận thương mại qua mọi cửa khẩu – cảng, sân bay và không gian mạng vẫn “phức tạp”, với xu hướng gia tăng trong một số lĩnh vực như thực phẩm, dược phẩm và hàng điện tử.
Những điểm nóng trong báo cáo 2025
- Gia tăng đáng kể các vụ sản xuất và buôn bán hàng giả, đặc biệt là các mặt hàng có ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người dân.
- Hệ thống kiểm soát hiện tại chưa đủ sức răn đe; tỷ lệ phát hiện và xử lý thực tế thấp hơn so với quy mô vi phạm.
- Buôn bán trên nền tảng thương mại điện tử đang trở thành kênh phổ biến cho hàng hóa kém chất lượng xâm nhập nội địa.
Kiến nghị và đề xuất của các địa phương
Tỉnh Thanh Hóa đề xuất: Chế tài xử phạt hành vi sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ hàng giả cần “cứng như luật giao thông” để tạo tính răn đe mạnh mẽ.
Thành phố Hà Nội kiến nghị đầu tư xây dựng các trung tâm kiểm nghiệm, giám định hàng hóa và hệ thống kho bảo quản tiêu chuẩn trên toàn quốc.
Tỉnh Quảng Ninh yêu cầu hoàn thiện cơ sở dữ liệu chung để xử lý vi phạm nhanh chóng; TP Đà Nẵng đề nghị tổ chức tập huấn cho lực lượng chức năng về các quy định mới của bộ luật được Quốc hội thông qua.
Những đề xuất chiến lược để “đánh trúng” chủ mưu
1. Củng cố khung pháp lý và tăng tính răn đe
Áp dụng mức phạt tương đương với vi phạm giao thông, đồng thời mở rộng quy định đối với các hành vi sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ hàng giả trên nền tảng số.
2. Xây dựng lực lượng tác chiến số
Tăng cường năng lực dự báo, phòng ngừa và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đặc biệt là trong các tuyến biên giới, cảng biển, sân bay và các sàn thương mại điện tử.
3. Đầu tư hạ tầng kiểm nghiệm và lưu trữ
Thiết lập các trung tâm kiểm nghiệm, giám định và kho bảo quản tiêu chuẩn, đáp ứng nhu cầu kiểm tra nhanh chóng và chính xác cho mọi mặt hàng, từ thực phẩm tới thiết bị điện tử.
4. Đào tạo và khen thưởng lực lượng thực thi
Tiến hành các khóa huấn luyện thường xuyên cho công an, hải quan, và các bộ, ngành liên quan; đồng thời công khai khen thưởng các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phát hiện và xử lý vi phạm.
Hành động “một vụ, cảnh tỉnh cả vùng”
Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Các lực lượng chức năng phải luôn trong trạng thái “sẵn sàng ra quân”, phát hiện kịp thời, bắt giữ và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm. Nguyên tắc một cơ quan chịu trách nhiệm chính cho mỗi địa bàn, lĩnh vực sẽ giúp đồng bộ hoá nguồn lực, giảm thiểu khoảng trống pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi.
Đồng thời, cần nhanh chóng sửa đổi, hoàn thiện các tiêu chuẩn, đặc biệt là cho thực phẩm, dược phẩm và các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, để ngăn chặn rủi ro trước khi chúng tới tay người tiêu dùng.
Cuối cùng, việc xử nghiêm các cán bộ, công chức thiếu trách nhiệm và đồng thời khen thưởng những tấm gương sáng sẽ tạo động lực mạnh mẽ, giúp nền kinh tế Việt Nam duy trì môi trường đầu tư ổn định, bảo vệ người tiêu dùng và tăng cường uy tín hội nhập quốc tế.
Xem thêm các biện pháp thúc đẩy kinh doanh lành mạnh
