Nội dung chính
FIP Vũng Tàu đang mở ra kỷ nguyên “xanh” cho bột cá Việt Nam, đưa sản phẩm tới các nhãn xanh quốc tế thông qua mô hình hợp tác công tư (PPP) bền vững.
Mô hình PPP trong dự án FIP Vũng Tàu
Dự án Cải thiện Nghề Lưới Kéo Bà Rịa – Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) được khởi xướng năm 2015 bởi Chi hội Chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, hiện thuộc Hội Thủy sản TP.HCM. Từ 2020, dự án được triển khai với lộ trình đến năm 2035, hướng tới việc cung cấp 25.000 tấn nguyên liệu bền vững vào năm 2025 và 120.000 tấn mỗi năm trong dài hạn.
Đóng góp tài chính và vai trò của các bên
Dự án được tài trợ theo cơ chế PPP, với tổng ngân sách dự kiến 610.000 USD trong giai đoạn 2025‑2035. Trong đó, cộng đồng doanh nghiệp đóng góp 470.000 USD, nhà nước hỗ trợ 102.000 USD qua các chương trình IUU và quản lý cảng, còn 38.000 USD còn lại được tài trợ bởi các tàu cá tham gia để nâng cấp thiết bị và tuân thủ quy định.
Theo ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ tịch Hội Thủy sản TP.HCM, mục tiêu cốt lõi của dự án là “xanh hóa” hoạt động khai thác lưới kéo, tuân thủ quy định chống khai thác IUU, Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm của FAO và bảo vệ các loài hoang dã quý hiếm. Đây là tiền đề để các doanh nghiệp chế biến bột cá đáp ứng tiêu chuẩn MSC, MarinTrust và ASC.
Cơ chế quản lý và giám sát đa bên
Cục Thủy sản và Kiểm ngư điều phối, trong khi Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các chi cục, cảng cá thực hiện quản lý IUU, truy xuất nguồn gốc và tuyên truyền cho ngư dân. Hội Thủy sản TP.HCM kết nối doanh nghiệp với ngư dân, yêu cầu nhật ký khai thác, hành trình tàu và kiểm soát thiết bị. Phân viện Hải sản phía Nam hỗ trợ nghiên cứu và đào tạo.
Kết quả 2025 và triển vọng mở rộng
Năm 2025, dự án đạt mục tiêu cung cấp 25.000 tấn nguyên liệu bền vững, tương đương khoảng 120.000 tấn mỗi năm trong tương lai. Ông Lộc nhấn mạnh: “Chuỗi lưới kéo bền vững đã bắt đầu hình thành, mở đường cho bột cá Việt Nam tiếp cận các nhãn xanh quốc tế.”
Trong số các doanh nghiệp đạt chứng nhận, Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu được MarinTrust công nhận chương trình cải tiến nguồn cung ứng có trách nhiệm. Đồng thời, Nutreco International Việt Nam và C.P Việt Nam đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thủy sản sử dụng nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu.
Từ năm 2026, dự án sẽ mở rộng quy mô và phạm vi, hướng tới việc tạo ra nhiều doanh nghiệp đạt chứng nhận MarinTrust IP, mở rộng liên kết quản lý sang các tỉnh phía Nam và tăng cường giám sát số lượng tàu tham gia.
Theo ông Đinh Xuân Lập, Phó Giám đốc ICAFIS, mô hình PPP là chiến lược trọng tâm của Chính phủ Việt Nam để huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển bền vững. “FIP Vũng Tàu là minh chứng rõ nét cho mô hình này và cần được nhân rộng không chỉ trong ngành thủy sản mà còn trong các ngành khác,” ông Lập khẳng định.
Kết luận
FIP Vũng Tàu không chỉ là dự án cải thiện nghề lưới kéo, mà còn là cầu nối đưa bột cá Việt Nam tới các nhãn xanh quốc tế, nâng cao giá trị chuỗi cung ứng và tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành thủy sản nước nhà.
Bạn nghĩ mô hình PPP có thể áp dụng cho các ngành công nghiệp khác ở Việt Nam như thế nào? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật những câu chuyện thành công mới nhất.
