Nội dung chính
AI đang dần thay thế con người trong hành động cuối cùng của quá trình mua sắm – nhấn nút “Mua ngay”. Khi 75% các giao dịch trên máy tính được khởi xướng bởi trí tuệ nhân tạo, các ông lớn bán lẻ đang nỗ lực giành lấy sự ưu ái của các thuật toán.
1. Kịch bản mua sắm bằng AI trong thực tế
Hãy tưởng tượng bạn đang chuẩn bị tiệc sinh nhật cho con, nhưng vẫn phải làm việc tại văn phòng. Thay vì dành hàng giờ lướt qua các sàn thương mại điện tử, bạn chỉ cần nhắn một dòng cho trợ lý ảo: “Đặt mọi thứ cho tiệc chủ đề Peppa Pig, ngân sách 200 USD, giao trước thứ Bảy”. Trong vòng vài giây, AI agent sẽ thu thập giá, so sánh các nhà bán lẻ, và thậm chí hoàn tất thanh toán. Kết quả là một hộp bánh, bóng bay và thực phẩm tươi ngon được giao tận nơi.
2. Thống kê AI trong thương mại điện tử
Theo Adobe Analytics, hơn ba phần tư (3/4) các giao dịch mua sắm trên máy tính và một phần tư trên điện thoại được dẫn dắt bởi AI. Tỷ lệ chuyển đổi từ nguồn AI cao hơn đáng kể so với tìm kiếm truyền thống hay mạng xã hội.
Shopify báo cáo lưu lượng truy cập do AI mang lại tăng gấp 7 lần và số giao dịch từ AI tăng 11 lần so với năm trước, minh chứng xu hướng không thể đảo ngược.
3. Cuộc chiến giành nút “Mua ngay”
Amazon vs. các đặc vụ AI
Amazon, với hệ sinh thái bán lẻ khép kín trị giá 56 tỷ USD, đã dựng lên “bức tường lửa” để ngăn chặn các bot AI thu thập dữ liệu sản phẩm. Thay vào đó, Amazon phát triển trợ lý nội bộ Rufus và công cụ “Buy For Me” để giữ người dùng trong nền tảng của mình.
Ngược lại, OpenAI (ChatGPT) và Perplexity đã ký hợp tác với Target, Instacart, Walmart và các nhà bán lẻ khác, cho phép người dùng mua hàng ngay trong giao diện chat. Perplexity thậm chí cung cấp gói phí để AI tự động nghiên cứu và đặt hàng.
Theàng sống chống Amazon, Forrester nhận định: “Cho đến khi Amazon không còn là người chơi lớn nhất, ChatGPT sẽ khó chiếm độc thị mua sắm”.
4. SEO trong kỷ nguyên AI 2026
Capgemini cho biết 25% người tiêu dùng toàn cầu đã sử dụng AI tạo sinh để mua sắm vào năm 2025. Điều này buộc các thương hiệu phải chuyển từ tối ưu hoá công cụ tìm kiếm (SEO) truyền thống sang “SEO được lựa chọn bởi AI” – cung cấp dữ liệu ngữ cảnh phong phú, thời gian thực.
Ví dụ: một chiếc váy không chỉ là “váy đỏ size M” mà còn phải được mô tả là “váy đỏ, phù hợp tiệc cưới mùa thu tại Paris, chất liệu thoáng khí” để AI có thể hiểu và đề xuất.
Shopify dẫn đầu với tính năng Agentic Storefronts, cho phép AI đọc hiểu danh mục sản phẩm và hiển thị dưới dạng thẻ chi tiết trong các cuộc trò chuyện trên ChatGPT hay Perplexity.
5. Rào cản niềm tin và chất lượng tư vấn
Mặc dù 63% người tiêu dùng muốn AI cá nhân hoá trải nghiệm, 71% vẫn lo ngại về bảo mật dữ liệu và việc AI tự động quẹt thẻ tín dụng mà không có xác nhận. Shopify vẫn duy trì bước “xác nhận cuối cùng” trong tính năng Instant Checkout.
CEO Amazon Andy Jassy đã chỉ ra rằng nhiều bot mua sắm hiện nay vẫn đưa ra giá sai lệch hoặc gợi ý chung chung, do các mô hình ngôn ngữ lớn còn gặp khó khăn với yêu cầu thẩm mỹ cá nhân.
6. Tương lai thương mại AI
Julie Bornstein, nhà sáng lập Daydream và cựu lãnh đạo Nordstrom, so sánh: “Nếu không có AI, việc tìm kiếm sản phẩm trong biển hàng trực tuyến là bất khả thi”. Năm 2026 không phải đích đến cuối cùng mà là giai đoạn sàng lọc: các doanh nghiệp cung cấp dữ liệu chuẩn, minh bạch sẽ được AI ưu ái.
Như Fast Company nhấn mạnh, kỷ nguyên mà con người tự mình đi siêu thị – dù thực hay ảo – đang dần khép lại. Những ai biết ra lệnh cho robot tiêu tiền sẽ chiếm ưu thế.
