Nội dung chính
Gần 3.000 dự án bất động sản trên cả nước đang gặp vướng pháp lý, tổng vốn lên tới 2,4 triệu tỷ đồng, tạo ra một nguồn cung tiềm năng khổng lồ nếu được tháo gỡ kịp thời.
Tổng quan về các dự án bị vướng pháp lý
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh tại Diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới” (Báo Xây dựng, 8/1/2026), có 2.991 dự án đang gặp khó khăn, trong đó hơn 80% là do rào cản pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai và nghĩa vụ tài chính. Tổng giá trị vốn của chúng ước khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương nguồn lực tài chính đang bị “đóng băng” trong nền kinh tế.
Tiến độ tháo gỡ và phân loại theo thẩm quyền
Đến thời điểm hiện tại, các cơ quan chức năng đã giải quyết 926 dự án. Các dự án còn lại được chia thành ba nhóm:
- 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang trong giai đoạn nghiên cứu dự thảo nghị quyết.
- 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến sẽ được xử lý trong năm 2026.
- 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ do địa phương chủ động tháo gỡ theo chỉ đạo Trung ương.
Đặc biệt, khoảng 80 dự án gặp vướng mắc hợp đồng BT (xây dựng‑chuyển giao) đang được Chính phủ chuẩn bị nghị quyết riêng để khơi thông nhanh chóng.
Tác động của việc khơi thông nguồn cung
Tháo gỡ các dự án tồn đọng sẽ tạo ra nguồn cung nhà ở và nhà thương mại khổng lồ, giảm áp lực thiếu hụt nhà ở và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Bộ Xây dựng cho biết, tới năm 2026 sẽ bổ sung khoảng 160.000 căn nhà ở xã hội, giúp đạt hơn 60% mục tiêu Đề án 1 triệu căn.
Hiện có 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị đang triển khai, tổng cộng khoảng 529.000 sản phẩm. Tuy nhiên, chuyên gia vẫn cảnh báo về cấu trúc sản phẩm chưa cân đối, nguồn cung nhà ở giá phù hợp còn thiếu và hệ thống thông tin thị trường chưa đủ nhanh.
Đánh giá của các chuyên gia
TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định năm 2025 đã có “đợt bứt phá” khi hàng loạt dự án được tháo gỡ, nguồn cung đạt mức cao nhất kể từ 2020 và thanh khoản cải thiện mạnh mẽ. Giá bất động sản tăng nhanh trong nửa đầu năm nhưng đã chững lại nhờ các biện pháp điều tiết.
TS Nguyễn Minh Phong (Chuyên gia kinh tế) cho rằng việc hoàn thiện thể chế và cắt giảm thủ tục hành chính không chỉ giải phóng vốn mà còn tạo cơ hội tái cấu trúc thị trường, đặc biệt ở miền Nam – khu vực tập trung nhiều dự án lớn.
Những thách thức và cơ hội cho doanh nghiệp
Trong bối cảnh quy định ngày càng khắt khe, doanh nghiệp cần:
- Tăng cường năng lực quản trị rủi ro và tuân thủ pháp luật.
- Đầu tư vào công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu báo cáo và minh bạch.
- Điều chỉnh chiến lược sang các dự án quy mô lớn, gắn liền với hạ tầng giao thông và phát triển bền vững.
Khi nguồn cung được khơi thông, các dự án kém chất lượng sẽ bị loại bỏ, nhường chỗ cho những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh và tầm nhìn dài hạn.
Triển vọng thị trường bất động sản 2026
Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, chính sách tiền tệ linh hoạt và mô hình đô thị mới (đô thị nén, đô thị gắn với giao thông công cộng – TOD), thị trường bất động sản dự kiến sẽ bước vào giai đoạn phục hồi bền vững khi các vướng mắc pháp lý được giải quyết đồng bộ.
Nhà đầu tư và nhà phát triển nên nắm bắt cơ hội tái cấu trúc danh mục dự án, tập trung vào các khu đô thị quy mô lớn và các sản phẩm nhà ở giá phù hợp để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Phương Uyên
